OCAP

In de Rotterdamse haven maakt een raffinaderij waterstof, en dat proces laat een stroom bijna zuivere CO2 achter: een emissie, een kostenpost, een probleem. Veertig kilometer verderop kweken duizenden kassen tomaten en paprika's, en tomaten groeien sneller in lucht die met CO2 is verrijkt. Zóveel sneller dat tuinders midden in de zomer hun gasbranders lieten draaien, puur om het gas te maken dat de raffinaderij weggooide.

Jarenlang betaalde de ene silo om af te komen van precies het molecuul dat de andere silo betaalde om te maken.

Het onmogelijke deel werd goedkoop opgelost. Pijpleidingen kosten fortuinen, maar er liep al een afgedankte olieleiding van Rotterdam naar Amsterdam. Sinds 2005 levert die hergebruikte pijp een paar honderdduizend ton zuivere CO2 per jaar aan meer dan zeshonderd glastuinbouwbedrijven, later aangevuld met een bio-ethanolfabriek als tweede bron. De tuinders stopten met zomerstoken; het afval van de raffinaderij werd een product. Afval werd hergebruikt om afval te vervoeren, en dat is silo's breken in het kwadraat.

De methode erop losgelaten

Een derde partij liet het werken. Een gasbedrijf bezit de pijp, tekent de contracten en draagt de operatie. Zeshonderd tuinders kunnen niet ieder apart met een raffinaderij onderhandelen; een raffinaderij kan geen verkoopafdeling voor de landbouw runnen. De neutrale makelaar ving de transactiekosten op.

Ook de volgorde telde. OCAP contracteerde de kassen vóórdat de pijpleiding werd opgeknapt. En voordat de tuinders hun oogst erop durfden te zetten, wachtten ze op een tweede bron, want één bron kan uitvallen. Redundantie maakte van een interessante pijp een bedrijfstak.