Ik bouw bedrijven op allebei de doorbraken uit dit boek.
Ik begon in 2018 aan dit boek. Bedrijven bouwen zat steeds in de weg. Achteraf was dat een zegen: de jaren ertussen hebben het idee getest.
Waarom
Elke organisatie lekt op twee manieren waarde. Ze bezit middelen die ze niet volledig gebruikt: materiaal dat ze weggooit, warmte die ze de lucht in blaast, machines die stilstaan, mensen naar wier beste vaardigheden nooit wordt gevraagd, data die voor iemand anders een fortuin waard zou zijn. En ze werkt in ketens vol stappen die vandaag niemand meer zo zou ontwerpen.
Het eerste lek is een verspild middel. Het tweede een nutteloze stap. Dit boek gaat over het vinden van allebei, en over de twee zetten die ze omzetten in waarde: ruil het verspilde middel met een silo waar het een schat is, en schrap de nutteloze stap zodat de maker de koper weer ontmoet. Eén principe, twee doorbraken.
Het is een praktisch boek. Het vraagt je niet om beter te zijn dan je eigen doelen. Elke methode erin gaat ervan uit dat je je eigen kasteel blijft optimaliseren, en laat zien waarom dat precies de reden is om te ruilen.
Op wiens schouders
Gunter Pauli's Blue Economy liet zien dat het afval van de ene sector de grondstof van een andere kan zijn. Peter Lacy en Jakob Rutqvist gaven managers met Waste to Wealth de beste indeling van verspilde waarde die de circulaire economie heeft. De lean-beweging van Womack en Jones heeft dertig jaar lang nutteloze stappen binnen processen opgejaagd. Gillian Tett legde in The Silo Effect uit waarom organisaties uiteenvallen in stammen die elkaar niet zien. En het Deense stadje Kalundborg doet sinds 1972 al alles wat in dit boek staat.
Ik schreef toch nog een boek, omdat die boekenplanken elkaar nooit raken. De ruil tussen twee silo's die allebei hun eigen doel houden, is nooit een methode geworden die een manager op een dinsdagochtend kan draaien. Lean vraagt zich nooit af of een hele laag tussenpersonen de nutteloze stap is. En in al die boeken betekent verspilling atomen. De twee categorieën waar ik het grootste deel van mijn werkende leven heb doorgebracht, onbenut talent en ongedeelde data, staan in geen ervan.
Waar het vandaan komt
Het denken in dit boek gaat terug tot 2005, toen ik met Nico Baken begon te werken aan transsectorale innovatie: de economie als een netwerk van sectoren in plaats van een stapel sectoren.
De wortels gaan dieper. Ze liggen in rentmeesterschap, vanuit mijn christelijke achtergrond. Dat is het fundament onder mijn denken, en onder mijn drijfveer om dit te veranderen.
Rentmeesterschap begint met een eenvoudig besef: wat je hebt, heb je gekregen. Je bent er niet de eigenaar van, je beheert het, en je verantwoordelijkheid reikt verder dan je eigen belang. Dat geldt voor grondstoffen en geld, en net zo goed voor tijd, kennis en talent. Daaruit volgen drie principes, en die sturen mijn werk.
- Kijk niet alleen naar je eigen belang, maar ook naar dat van de ander.
- Laat niets ongebruikt liggen wat een ander verder kan helpen.
- Zet wat je gekregen hebt in voor anderen, in plaats van het veilig in de grond te stoppen.
Het woord dat ertoe doet is „ook”. Niet in plaats van je eigen belang, maar ernaast. Daarom vraagt dit boek je nergens om je eigen doel op te geven. Een organisatie die middelen en mensen ongebruikt laat, stopt in de grond wat ze gekregen heeft. De ruil is de manier om het in te zetten.
De lijn, 2005–2026
2005
Transsectorale innovatie
Het werk met Nico Baken begint: de economie zien als een netwerk waarin sectoren bijna alles delen wat ze doen.
2016
IoT Gurus: het verhaal
Het eerste Breaking Silos-verhaal, een voorstel voor de Berkeley IoT Executive Course, met voorbeelden gepubliceerd op breakingsilos.org. Datzelfde jaar begint de co-creatie van iSHARE in de Nederlandse logistiek.
2017
Op het podium
“BreakingSilos with Industrial IoT” op IoT World Europe. De kaart wordt voor het eerst op whiteboards getekend.
2018
iSHARE en Directify
iSHARE gaat live als afsprakenstelsel in plaats van als platform: de eerste doorbraak, toegepast op data. Directify wordt opgericht om makers een directe weg naar hun kopers te geven. Dat is de tweede doorbraak, in software. Het schrijven begint.
2026
Het boek
Acht jaar bouwen op beide doorbraken, getest in de praktijk en opgeschreven, de wrakken inbegrepen.
De auteur
Gerard van der Hoeven bouwt bedrijven op allebei de doorbraken uit dit boek. Hij is Executive Director van de iSHARE Foundation, het Europese afsprakenstelsel waarmee organisaties data delen zonder die weg te geven, en oprichter van Directify, het orkestratieplatform dat makers een directe weg naar hun kopers geeft, over grenzen heen. Via zijn holding Neveoh bouwt hij bedrijven in datasoevereiniteit (Protium.digital), CO2-inzicht voor logistiek (Loginex) en 3D-geprinte betonnen woningen (Silva Villas). Die sectoren verschillen bewust, want de overlap is het punt. Sinds 2016 vertelt hij het Breaking Silos-verhaal op internationale podia. Hij woont in Nederland, vlak bij de tuin waar dit boek begint. Daar bouwden twee kinderen ooit van dezelfde blokken iets dat hoger was dan elk van hen alleen had gekund.