Ecocem: hoogovenslak

De afvalcategorie reikt veel verder dan klein en charmant. De volumekampioen staat in het volle zicht, in elk gebouw om je heen.

Als een hoogoven ijzer maakt, maakt hij ook slak: miljoenen tonnen, wereldwijd, elk jaar. Tot poeder gemalen vervangt die slak het meest koolstofintensieve ingrediënt van beton: portlandcementklinker, waarvan de productie zo'n 900 kilo CO2 per ton uitstoot. Gemalen slak doet hetzelfde constructieve werk voor ongeveer 16 kilo.

Bedrijven als Ecocem malen het in molens die pal naast de staalfabriek staan. Weer nabijheid, want slak is zwaar. Nederland bouwt al sinds de jaren dertig in alle stilte met hoogovencement. Eén afvalstroom, één match, en de besparing wordt gemeten in miljoenen tonnen CO2. Dat is een andere orde van grootte dan dienbladen.

De methode erop losgelaten

Slak leert de twee onopvallende voorwaarden beter dan welke andere case in het boek ook.

Standaardisatie. Eén hoogoven levert een eindeloze, uniforme, voorspelbare stroom, en daar kun je een fabriek omheen ontwerpen. Een stroom willekeurig geschonken materiaal kan alleen improvisatie voeden. Is je afvalstroom uniform, dan zit je op een asset. Is hij gevarieerd, reken dan op ambacht op kleine schaal.

Wettelijke productstatus. Slak veroverde de bouwwereld omdat Europese normen het formeel erkennen als ingrediënt van cement. Er komt een moment waarop je afval juridisch ophoudt afval te zijn, en een product wordt dat iemand mag kopen, vervoeren en gebruiken. Die dag is de dag dat het kan opschalen. Veel mooie uitwisselingen sterven precies in dat papierwerk, dus zet het vroeg op het kritieke pad.